Wat zijn terpenen?

Terpenen zijn plantaardige geurstoffen die men onder andere kan vinden in coniferen, laurier, thee, eucalyptus, citrusvruchten, citroengras, kamfer enzovoort.

Terpenen zijn een klasse organische moleculen afgeleid van isopreen1. Isopreen (IUPAC-naam: 2-methylbuta-1,3-dieen) is een organische verbinding met als brutoformule C5H82.

In lekentaal wil dit zeggen dat alle terpenen dezelfde chemische basis hebben (isopreen), maar daar wordt vervolgens op gevarieerd waardoor iedere terpeen toch net weer anders is. U kunt het vergelijken met een muziekstuk waar steeds op hetzelfde thema wordt gevarieerd waardoor steeds een ander geluid ontstaat.

Feitelijk zijn terpenen één van de meest verspreide en diverse groep plantaardige stoffen die er zijn. Ook in het basisingrediënt van wietolie (hennep) zitten verschillende terpenen.

Nut van terpenen

Planten gebruiken terpenen vooral om bepaalde dieren af te schrikken of juist aan te trekken. Dan hebben wij het met name over insecten.

De geur van munt blijkt bijvoorbeeld veel plantenetende insecten af te schrikken, terwijl de geur van bepaalde koolsoorten juist de natuurlijke vijanden van plantenetende insecten aantrekt.

Ook de geurstoffen die planten gebruiken om vlinders en bijen aan te trekken voor bestuiving behoren vaak tot de familie van terpenen.

Gebruik van terpenen

In de natuur is de geur meestal de belangrijkste nuttige eigenschap van een terpeen. Het hoeft daarom niet te verbazen dat terpenen vaak worden gebruikt in zaken waarbij geur een rol speelt. Enkele voorbeelden:

  • Parfumerie:
    Een bekende terpeen die veel in parfum wordt gebruikt, is geraniol. Deze stof komt onder andere voor in geraniums, rozen en citroengras. Andere terpenen die bij de productie van parfum worden gebruikt, zijn bijvoorbeeld: fytol, myrceen, vetiverol, sclareol en rhodinol.
  • Luchtverfrissers:
    Veel luchtverfrissers ruiken naar een naaldbos dankzij de terpeen bornylacetaat. Deze stof komt o.a. voor in coniferen en zilversparren. Overigens wordt bornylacetaat niet alleen gebruikt in luchtverfrissers, maar ook in parfum en in verzorgingsproducten zoals zeep en douchefris.
  • Etherische olie:
    Een veelvoorkomende terpeen in etherische olie is bèta-caryofylleen. Deze terpeen komt voor in onder andere lavendel, wilde marjolein, en kruidnagel.
  • Geur- en smaakstoffen:
    Verschillende terpenen worden gebruik als geur- en smaakstoffen in voedselproducten. Voorbeelden zijn: carvacrol, carvon en citronellol.

Verder vinden wij terpenen in bijvoorbeeld geneesmiddelen, antioxidanten, bestrijdingsmiddelen, make-up en verfoplossers.

Zijn terpenen gezond?

Het overgroot deel van de bekende terpenen zijn in ieder geval níet schadelijk voor de mens. Sommige terpenen zijn zelfs heel nuttig voor de gezondheid. Zo weet men bijvoorbeeld dat het menselijk lichaam de terpeen bètacaroteen gebruikt voor de aanmaak van vitamine A.

Ook worden sommige terpenen als geneesmiddel gebruikt. Een voorbeeld is de perteen artemisinine dat een goed medicijn blijkt te zijn tegen malaria.

Aan de andere kant zijn er enkele terpenen waarvan wij weten dat deze giftig zijn. In sierkalebassen zit bijvoorbeeld de giftige terpeen cucurbitacine. Daarom zijn dit type kalebassen ook alleen voor de sier en niet voor consumptie. 😉

Om het nog wat ingewikkelder te maken, zijn sommige terpenen in kleine hoeveelheden nuttig, maar als men er teveel van binnenkrijgt, dan zijn zij weer schadelijk. Een voorbeeld is eucalyptol. Deze terpeen maakt het slijm in de ademhalingswegen los en wordt daarom veel gebruikt in mondwater en hoestmiddelen. Echter bij hoge dosering kan eucalyptol leiden tot misselijkheid, braken, kramp en er kan zelfs een coma optreden3.

De terpenen in wietolie zijn niet-schadelijk of komen in zulke kleine hoeveelheden voor, dat zij daardoor niet schadelijk zijn (bijv. eucalyptol). Het vermoeden bestaat dat sommige terpenen in wietolie zelfs nuttig zijn voor de gezondheid.

Terpenen in wietolie

In hennep komen onder andere de volgende terpenen voor:

  • Borneol
  • Careen
  • Caryofylleen
  • Eucalyptol
  • Fytol
  • Limoneen
  • Linalool
  • Myrceen
  • Nerolidol
  • Pineen
  • Sabineen
  • Terpineol

Omdat wietolie wordt gemaakt van hennep, zitten de meeste van bovenstaande terpenen ook in wietolie.

Dit geldt al helemaal voor CBD-olie RAW. Deze vorm van wietolie wordt namelijk verkregen door middel van koude persing waardoor minder stoffen worden afgebroken of omgezet in iets anders.

Meer informatie

Als u meer wilt weten over terpenen in wietolie, dan kunt u altijd contact met ons opnemen.

Bronnen:

1.Wikipedia, Terpeen, 2019-05-12:  https://nl.wikipedia.org/wiki/Terpeen
2.Wikipedia, Isopreen, 2019-05-13: https://nl.wikipedia.org/wiki/Isopreen
3.Wikipedia, Eucalyptol, 2019-05-13: https://nl.wikipedia.org/wiki/Eucalyptol